Özel güvenlik görevlileri, kamu düzenini sağlamak ve insanların can ve mal güvenliğini korumakla yükümlüdür. Ancak bu sorumluluk, belirli sınırlar ve kurallar çerçevesinde yürütülmelidir. Yasal yetki dışına çıkan ya da görevini kötüye kullanan özel güvenlik görevlileri, hem kendileri hem de çalıştıkları kurum için ciddi sorunlara yol açabilir. Bu yazımızda, özel güvenlik görevlisinin yapmaması gerekenler ve davranışlar hakkında bilgilere yer vereceğiz.
Yetki Sınırlarını Aşmak
Özel güvenlik görevlileri, polis gibi genel kolluk kuvvetlerinin yetkilerine sahip değildir. Arama, el koyma veya gözaltı gibi işlemleri yalnızca kanunun öngördüğü durumlarda ve sınırlar içinde gerçekleştirebilirler. Bu sınırların aşılması görevi kötüye kullanma suçuna yol açabilir.
Zor Kullanımında Orantısız Güce Başvurmak
Güvenlik görevlileri gerektiğinde güç kullanabilir; ancak bu meşru müdafaa sınırlarını aşmamalıdır. Özellikle orantısız ve sürekli şiddet kullanımı hem etik dışı hem de yasal değildir. Güç kullanımı ancak tehlikenin ciddiyeti ile orantılı olmalıdır.
Kişisel Bilgileri İfşa Etmek
Görev sırasında elde edilen kişisel bilgiler ve görüntüler gizli tutulmalıdır. Kişilerin özel hayatına saygı göstermek, güvenlik görevlilerinin en temel sorumlulukları arasındadır. Bilgilerin izinsiz paylaşılması kişisel verilerin ihlali anlamına gelir.
Tarafsızlığını Kaybetmek
Özel güvenlik görevlisi, görev yaptığı ortamda tarafsız olmalı, kişisel önyargılarla hareket etmemelidir. Kimseye ayrıcalık tanımak veya kişisel nedenlerle müdahale etmek profesyonellik ilkesine aykırıdır.
Görevi Kötüye Kullanmak
Güvenlik görevlileri, yetkilerini kişisel çıkar sağlamak amacıyla kullanamaz. Bir kişiyi baskı altına almak, rüşvet almak ya da görevini kullanarak kişisel intikam almak, hem etik hem de yasal açıdan suç teşkil eder.
Görev Alanı Dışında Müdahalede Bulunmak
Bir güvenlik görevlisi, sadece kendi görev alanı içinde yetkilidir. Görev bölgesi dışındaki olaylara müdahale etmek, kendi yetki alanını aşmak anlamına gelir ve bu da yasal sorunlara yol açabilir.
Vatandaşa Saygısız ve Sert Davranmak
Güvenlik görevlileri, vatandaşlarla olan iletişiminde nazik, net ve profesyonel olmalıdır. Hakaret, küçümseme, tehdit gibi davranışlar, göreve ve kuruma olan güveni zedeler.
Görev Esnasında Dikkatsizlik ve İlgisizlik
Görev sırasında cep telefonu ile ilgilenmek, uyuklamak veya çevreye karşı duyarsız kalmak kabul edilemez. Güvenlik görevlisinin dikkatli ve sürekli çevreyi gözlemlemesi gereklidir.
Özel Güvenlik Görevlisinin Yapmaması Gerekenler
Bir güvenlik görevlisinin yapmaması gerekenler hakkında en net bilgiler maddeler halinde sıralanacak olursa şu maddelere dikkat çekmek gerekir;
- Yetki sınırlarını aşmak
- Orantısız güç kullanmak
- Kişisel bilgileri ifşa etmek
- Tarafsızlığını kaybetmek
- Görevi kötüye kullanmak
- Görev alanı dışında müdahale etmek
- Vatandaşa saygısız davranmak
- Görev esnasında uyuklamak
- Cep telefonu ile meşgul olmak
- Alkol etkisindeyken çalışmak
- Uyuşturucu etkisindeyken görev almak
- Üniformayı şahsi işlerde kullanmak
- Silahı izinsiz taşımak
- Silahı izinsiz kullanmak
- Kılık kıyafet kurallarına uymamak
- Amir talimatlarına karşı gelmek
- Görev sırasında sosyal medya kullanmak
- Kamera kayıtlarını izinsiz paylaşmak
- Görev bölgesini izinsiz terk etmek
- Vatandaşa fiziksel müdahalede bulunmak
- Provokatif söz veya davranışlarda bulunmak
- Görev alanında sigara içmek
- Görev sırasında kulaklıkla müzik dinlemek
- Görev yerine geç gelmek
- Kayıt ve raporlama yapmamak
- Bilinçsiz silah kullanımı
- Keyfi kimlik kontrolü yapmak
- Tehditkâr konuşmak
- Öfkeyle hareket etmek
- Şahsi sorunları göreve yansıtmak
- Şaka amaçlı silah doğrultmak
- Dış görünüşe göre ayrım yapmak
- Vatandaşa kaba davranmak
- Panik yapmak
- Kalabalık yönetiminde yönsüzlük
- İzinsiz alanlara girmek
- Güvenlik prosedürlerine uymamak
- Bilgisizce müdahale etmek
- Telsizi amacı dışında kullanmak
- Görev dışı alanları gözetlemek
- Vatandaşı küçük düşürmek
- Engellilere uygun davranmamak
- Güvenlik sistemlerini kötü kullanmak
- Olaylara karşı kayıtsız kalmak
- Bilgi sızdırmak
- Diğer personelin görevini engellemek
- Görevde iş yeri malzemesini kullanmak
- Kimliğini göstermemek
- Görev yerine sivil kıyafetle gelmek
- Görevli alanı terk edip alışveriş yapmak
- Vatandaşa karşı ses yükseltmek
- Meslek etiğine aykırı davranmak
- Rüşvet almak
- Görevi kişisel çıkar için kullanmak
- İş arkadaşlarıyla kavga etmek
- Sahte belge kullanmak
- Güvenlik raporlarını tahrif etmek
- Tanıdıklara ayrıcalık tanımak
- Şüpheliyi küçük düşürmek
- Gereksiz şekilde silah göstermek
- Kasti olarak yanlış yönlendirmek
- Olay yerine geç müdahale etmek
- Asılsız rapor yazmak
- Görev saatleri dışında görev alanında bulunmak
- Ekipmanları izinsiz kullanmak
- Görevle ilgisi olmayan yerlere müdahale etmek
- Güvenlik kimliğini başkasına vermek
- Görev esnasında uygunsuz giyinmek
- Acil durum planlarını bilmemek
- Eğitim almadan göreve çıkmak
- Görev saatlerini kayıt dışı geçirmek
- Yetkisiz müdahale yapmak
- Tutanakları eksik doldurmak
- Ziyaretçi girişlerini kontrol etmemek
- Giriş-çıkış kayıtlarını tutmamak
- Görevde özel misafir ağırlamak
- Güvenlik planına uymamak
- Kasıtlı görev aksatmak
- Alarm sistemlerini kapatmak
- İşyeri disiplin kurallarına uymamak
- Resmi belgelerde sahtecilik
- Zamanında olay bildirimi yapmamak
- Çalıştığı kurumu kötülemek
Bütün bunlar bir özel güvenlik görevlisinin kesinlikle yapmaması gereken durumları ifade etmektedir.
Meslekte Özel Güvenlik Görevlisinin Yapmaması Gerekenler
Özel güvenlik görevlilerinin kesinlikle yapmaması gerekenler listesi oldukça kalabalıktır. Çalışma konusunda özel güvenlik görevlisinin yapmaması gerekenler konusunda şunları da söylememiz mümkündür;
- Maaşınızın net mi brüt mü olduğunu sorun, kesinlikle öğrenin.
- Vergi ve kesinti oranlarını önceden sormadan sözleşme imzalamayın.
- Kıyafetlerinizi çalıştığınız kurum veya bağlı olduğunuz şirket almalıdır. Siz para vermeyin.
- Resmi tatil ve fazla mesai ücretlerinin nasıl ödeneceğini netleştirmeden çalışmayın.
- Görev alanınızın sınırlarını öğrenmeden sahaya çıkmayın.
- Yatılı çalışacağınız zaman kalınan lojmanların ve aracı şirketin memnuniyeti hakkında bilgi edinin.
- Kimlik kartınızı ve özel güvenlik belgenizi yanınızdan asla ayırmayın.
- Amirle aşırı samimi ilişkiler kurmayın, profesyonel kalın.
- “Burada bir şey olmaz” deyip dikkatinizi kaybetmeyin.
- Tanıdıklara veya üst düzey kişilere ayrıcalık yapmayın.
- İş arkadaşlarına fazla güvenip kritik bilgileri paylaşmayın.
- Telsiz üzerinden uygunsuz veya özel konuşmalar yapmayın.
- Vardiya devri sırasında önceki görevliyi dikkatle dinlemeden devriye almayın.
- Kamera kayıtlarını izinsiz silmeyin veya değiştirmeyin.
- Üniforma ve kimlik kartınızı daima temiz ve düzgün tutun.
- Görev sırasında cep telefonuyla aşırı meşgul olmayın.
- Devriye ve nöbet defterlerini eksiksiz ve doğru doldurmaktan kaçınmayın.
- Yasal olmayan talimatlara sessiz kalmayın, mutlaka kanıt toplayın.
- Kamera görmeyen kör noktalarda dikkatinizi kaybetmeyin.
- Yetkiniz olmayan alanlara müdahale etmeyin.
- Acil durumda önce yetkililere haber vermeden müdahaleye kalkışmayın.
- Kurumun gizli bilgilerini dışarıda paylaşmayın.
- İşe başladığınızda hemen her şeye müdahale etmeyin, önce ortamı gözlemleyin.
- Vatandaşlara karşı kaba ve saygısız davranmayın.
- Kadın meslektaşlara karşı hassas olun, dedikoduya izin vermeyin.
- Tartışmalarda sesinizi yükseltmeyin, sakin kalın.
- Tehdit veya baskı altında kaldığınızda delil toplamadan susmayın.
- Tehlikeli durumlarda kendi can güvenliğinizi riske atmayın.
- Devriye rotasını her zaman aynı yapmayın, değiştirin.
- Evrakları gelişi güzel imha etmeyin, saklayın.
- Tanımadığınız kişilere kurumla ilgili bilgi vermeyin.
- Kamera başında yorum veya espri yapmayın.
- Görev alanıyla ilgili sosyal medyada paylaşım yapmayın.
- Şüpheli durumlarda ilgisiz kalmayın, gerekli müdahaleyi yapın.
- Her vardiyaya olağan geçecek gibi yaklaşmayın, hazırlıklı olun.
- Acil durum prosedürlerini mutlaka öğrenin ve uygulayın.
- Uykusuz ve yorgun göreve çıkmayın.
- İşe geç kalmayı alışkanlık haline getirmeyin.
- Görevlerinizi başkalarına devretmeyin.
- Ekipmanları eksik veya bozuk getirmeyin.
- Amirinizden gelen emri sorgusuz kabul etmeyin, mantıklı değilse açıklama isteyin.
- Görevde sürekli oturmayın, çevrenizi sürekli gözlemleyin.
- Bilmeden ve öğrenmeden müdahale etmeyin.
- Görevde iş yeri malzemelerini kişisel amaçla kullanmayın.
- Görev esnasında yemek veya alışveriş yapmayın.
- Polis veya diğer kolluk yetkisine soyunmayın, yetkinizi aşmayın.
- Görev başında aşırı rahat ve disiplinsiz davranmayın.
Özel güvenlik görevlileri profesyonel ve sorunsuz hizmet sağlamayı amaçlıyorlarsa bütün bu sıralanan unsurlara dikkat etmelidirler. Sıraladığımız bütün bu kuralların genel anlamda kabul gören ve bizce doğru olduğunu düşündüğümüz konular olduğu, sıralanan bazı kuralların çalışma şartları ve çalışılacak işletmenin kurallarına ve çalışma prensiplerine göre az da olsa değişiklik veya esneme gösterebileceği unutulmamalıdır.
